Eskola porrotan eragiten duten faktore nagusiak hauek izan daitezke:
-Adimen faktoreak: haurrek ulermenezko irakurketarako maila baxuak dituztenean, hizkuntza urriarekin eta irakurketarako ohitura ezarekin batera.
-Motibaziozko faktoreak: ikasteko jarrera positiboa existitzen ez denean. Esfortzu eza: behar baino denbora gutxiago erabiltzen denean etxeko lanak egiteko, kontzentrazio eta ulermen maila gutxiagorekin.
-Faktore organikoak: eskolara egunero joaten uzten dion gaixotasun fisikoak.
-Faktore emozionalak: seme-alabak gehiegi babesteak eta afektibitate ezak eskola errendimendu baxua eta horien izaeraren gorabeherak sor ditzake.
-Teknika eza eta ikasteko ohiturak: haurrek nola ikasi jakin behar dute eta horretarako ikasketa teknikak egoki erabili behar dituzte horretarako une eta toki egokietan.
-Kanpo faktoreak: telebista gaizki erabili, bideojokoak eta kontsolak.
Eskola porrota prebenitzeko edo egoera horretarako prest egoteko haurra etxera nota txarrak ekartzen hasten denean, familiek honako alderdi garrantzitsuak kontuan izan behar dituzte:
-Familiaren papera lehentasunezkoa da. Eskolako irakasleekin kolaboratu behar da, izan ere, familien eta irakasleen arteko lana oinarrizkoa da egoera horri aurre egiteko. Gainera, haurrak eskolan egiten duenaz eta eguneroko etxeko lanak egiteaz arduratu behar dute gurasoek.
-Batzuetan onartu behar da seme-alabak zailtasunak dituela.
-Adierazi behar zaio bera izateagatik maite duela eta ez bere lorpenengatik. Kontuz ibili behar dugu bere etxeko lanak geuk egitearen akatsarekin, laguntzen ari garelakoan.
-Bere buruarenganako konfiantza sustatu: zerbati galdetzen dutenean, konponbide bat elkarrekin bilatzea proposatu , erabakiak hartzen eta erantzukizunak barneratzen utziz.
-Ez konparatu familiako veste senitartekoekin.
-Koherente izan, irakurtzeko eskatzen badiogu, guk ere irakurri behar dugu.
-Ez igorri mezu negatiborik, esaterako: “ez duzu balio”, “ikasle txarra zara”, etab. Bestalde, ver lorpenak goraipatu nahiz eta oso txikiak izan, ez da festa bat egin behar, gaoraipamenak edo maitasunezko keinu bat nahikoa da.
-Garrantzitsuena ondo sentiaraztea eta konfiantza eta segurtasuna igortzea da.
-Ez mehatxatu beteko ez diren zigorrekin. Saiatu beti akordioetara edo itunetara iristen.
-Eguneroko ikasketa ohitura batzuk antolatu eta burutu. Denbora tarte bat aukeratu etxeko-lanak egiteko eta beste bat atsedena hartzeko.
Eskola-porrotaren zifrak urtetik urtera beldurgarriagoak dira geure artean. Duela gutxi kaleratutako inkesta batek dioenez, Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako (DBHko) laugarren urtea gainditzea lortzen ez duten ikasleak %31,9 dira, zifra altua benetan. Zer egin dezakegu gisa horretako egoera baten aurrean? Eta, hobeto oraindik, ba ote da horrelako egoerak ez gertatzeko gurasook egin dezakegun zerbait?
Honen inguruan informazio gehiago aurrerago jarriko dut, baina hala ere, sar zaitezke:
-Erantzukizun pertsonala: Bakoitza bere ekintzen erantzule da, sistematikoki besteri errua bota gabe.
-Harreman sozialak:Mundu honetan bakarrik ez gaudela sentiarazi behar digute.
-Legearen inperioa: Elkarrekin bizi izatea erabaki duten guztiek ezarri, ezagutu eta onartzen dituzten arauen errespetua.
-Komunikazioa: Norbere espresio eta entzumenaren ariketa zentzuzkoan oinarritua. Besteei ulertzea errazteko eta arazoak hitzez adierazi eta ekintza eta erreakzioa atzeratu ahal izateko.
-Erantzukizun pertsonala: Indartu beharreko kualitatea da: bakoitza bere ekintzen erantzule osoa izatea da, aitzakiarik gabe eta "errua besteena izan da" esan gabe.
-Harreman sozialak: Gizarterako egindako izakiak garela ulertarazi behar dute; munduan ez gaude bakarrik eta besteekin ondo konpontzeko beharra dugu.
-Arauak errespetatu egin behar dira: Norbere askatasunaren ezinbesteko mugarritze gisa onartu behar dira arauak.
-Komunikazioa: Adierazpen pertsonalean eta besteri entzuteko gaitasunean oinarrituta, indarkeriazko jarrerak gelditu egiten ditu. Komunikatzen jakiteak lagundu egingo die espresatzen, sentitzen dutena ulertarazten eta hobetu egiten du beren buruaren estima.
-Familiak eta eskolak, agintariek eta gizarteak berak ere, behar den seriotasun eta erantzukizunez heldu behar diote gaiari.
-Tolerantziaren pedagogia, elkarbizitza baketsua eta errespetua bultzatu behar lituzketen ildoak elkarbizitzaren etikan dute abiapuntua, sozializaziorako hezteko, lankidetza, zentzu intelektuala (gogoetako jokaerak) eta frustraziorako heziketaren bidez.
-Haur batek 2 edo 3 urte dituenetik, inguruan jarraibide batzuk daudela sentitu eta jakin behar du, bere apeta guztiak betetzea ezinezko dela eta zenbait behar asetzeko ere, itxoin egin beharko duela.
-Ondasunak beste haur batzuekin banatzen erakutsi beharko diegu; horrek zapuztu egingo ditu sarri, baina hori onartzeko ere hezi egin behar dira. Familiako eta eskolako heziketak sendoa izan behar du: dena ezin da.
- Ezetza onartzen jakin behar dute eta zergatia galdetzen. Eta ez zaio onartu behar desberdina denari (beste arraza batekoa, itxura berezikoa edo itsusia denari; lotsati, betaurreko edo protesidun, "aulkibero" edo gaizki jantziari) burla egin edo errespeturik ez izatea.
-Familian eta eskolan, gizarteko balioak landu behar dira, gauzak konpartitzean, pertsonen aniztasunaren errespetuan eta haur eta gazteen behar eta gogoak atzeratzean oinarrituak.
-Horregatik, ezinbestekoa da eskolak gurasoen babes osoa izatea eta seme-alaben aurrean ez zaie irakasleei arrazoirik kendu behar; irakaslearen erabakiren batekin edo pedagogiarekin bat etorri ez arren.
-Inork ez luke onartuko, eta gutxiago bereganatuko, prestigio eta sinesgarritasunik gabeko entitate batek proposaturiko balorerik.
-Irakasleei ere, erakundeen aldetik behar adina babes izatea komeniko litzaieke, jarrera antisozialen aurrean hartzen dituzten erabakietan gurasoek eta heziketa arloko agintaritzak babes ditzaten.
